Dīghajāṇu sutta: 54. Mowa do Dīghajāṇy

Pewnego razu Błogosławiony przebywał wśród Kolian, nieopodal koliańskiego miasta rynkowego zwanego Kakkarapatta. W tym czasie potomek Kolian, Dīghajāṇu, przybył do Błogosławionego. Przybliżywszy się do Błogosławionego, złożył z wielkim szacunkiem ukłon, a następnie usiadł z boku. Siedząc obok, potomek Kolian, Dīghajāṇu, rzekł do Błogosławionego:

„Jesteśmy, Czcigodny, świeckimi, cieszącymi się zmysłowymi przyjemnościami, żyjemy w domu, obciążeni dziećmi, używamy drzewa sandałowego z Kasi, zdobimy ciało girlandami, używamy perfum i kosmetyków, akceptujemy złoto i srebro. Niech Błogosławiony nauczy nas takiej Dhammy, by pomogła nam w powodzeniu i szczęściu w doczesności oraz powodzeniu i szczęściu w przyszłych stanach”.

Tygrysia Stopo, są cztery właściwości, które wiodą synów gospodarzy do powodzenia i szczęścia w doczesności. Które to cztery?

Wypracowanie inicjatywy, wypracowanie ostrożności, doskonali przyjaciele, wyważony sposób życia. Czym jest, Tygrysia Stopo, wypracowanie inicjatywy? Jest tak wtedy, gdy w miejscu pracy zapewniającym środki do życia synowi gospodarza – czy to przez rolnictwo, handel, pasterstwo, łucznictwo, służbę u króla czy innego rodzaju fach – jest on w tym sprytny i pracowity, ma wnikliwe podejście, wystarczające do tego, by to wykonać, by to zorganizować. To się nazywa, Tygrysia Stopo, wypracowanie inicjatywy.

Czym jest, Tygrysia Stopo, wypracowanie ostrożności? Jest tak wtedy, gdy syn gospodarza – nad prawowitym i osiągniętym w uczciwy sposób majątkiem, który siłą swych rąk, w pocie czoła zgromadził, uzyskał i ustanowił wysiłkiem – wypracowuje ostrożność i dozór: »Jak strzec majątku, by nie zabrał go ni król, ni złodziej, by ogień go nie spalił, by woda go nie porwała, by nieprzychylni spadkobiercy go nie zabrali?«. To się nazywa, Tygrysia Stopo, wypracowanie ostrożności.

Kim są, Tygrysia Stopo, doskonali przyjaciele? Jest tak wtedy, gdy syn gospodarza mieszka w jakiejś wiosce lub mieście rynkowym, przebywa tam z gospodarzami lub synami gospodarzy – młodymi ale dojrzałymi moralnie, starszymi, ale dojrzałymi moralnie, mającymi doskonałą wiarę, doskonałą moralność, doskonałą szczodrość, doskonałą mądrość – rozmawia on z nimi, wchodzi z nimi w dyskusje. Tak jak są doskonali w wierze, stara się wypracować w sobie takie spełnienie w wierze przez naśladowanie ich, tak jak są doskonali w moralności, stara się wypracować w sobie takie spełnienie w moralności przez naśladowanie ich, tak jak są doskonali w szczodrości, stara się wypracować w sobie takie spełnienie w szczodrości przez naśladowanie ich, tak jak są doskonali w mądrości, stara się wypracować w sobie takie spełnienie w mądrości przez naśladowanie ich. Takich się nazywa, Tygrysia Stopo, doskonałymi przyjaciółmi.

Czym jest, Tygrysia Stopo, wyważony sposób życia? Jest tak wtedy, gdy syn gospodarza, wiedząc, jaki ma przychód z majątku, wiedząc, jakie ma wydatki, zapewnia sobie wyważony sposób życia, ani rozrzutny, ani ubogi: »W taki sposób moje dochody staną się znaczniejsze niż wydatki, a nie wydatki znaczniejsze od przychodów«. Tak jak, Tygrysia Stopo, wagowy lub uczeń wagowego, podniósłszy szalki, wiedziałby: »Tyle zeszło w dół, tyle poszło w górę«, tak samo syn gospodarza, wiedząc, jaki ma przychód z majątku, wiedząc, jakie ma wydatki, zapewnia sobie wyważony sposób życia, ani rozrzutny, ani ubogi: »W taki sposób moje dochody staną się znaczniejsze niż wydatki, a nie wydatki znaczniejsze od przychodów«. Jeśli syn gospodarza ma niewielkie przychody, a zapewnia sobie rozrzutny sposób życia, będą tacy, którzy powiedzą: »Ten syn gospodarza zjada swój majątek jak zjadacz fig«. Jeśli syn gospodarza ma niewielkie przychody, a zapewnia sobie ubogi sposób życia, będą tacy, którzy powiedzą: »Ten syn gospodarza umartwiający się niejedzeniem, umrze«. Ale ponieważ syn gospodarza, wiedząc, jaki ma przychód z majątku, wiedząc, jakie ma wydatki, zapewnia sobie wyważony sposób życia, ani rozrzutny, ani ubogi: »W taki sposób moje dochody staną się znaczniejsze niż wydatki, a nie wydatki znaczniejsze od przychodów«. To się nazywa, Tygrysia Stopo, wyważony sposób życia.

Tygrysia Stopo, zgromadzony w ten sposób majątek może być zmarnotrawiony na cztery sposoby: przez bycie kobieciarzem, przez upodobanie w mocnych trunkach, nałóg hazardu i przez złych przyjaciół, złe towarzystwo, złe koleżeństwo. Tak jak, Tygrysia Stopo, istniałby wielki zbiornik z czterema wpustami i czterema wypustami. Pewien człowiek zamykałby wpusty i otwierał wypusty, a niebo nie dostarczałoby odpowiedniej ilości opadów. W ten sposób, Tygrysia Stopo, można się spodziewać, że ilość wody w wielkim zbiorniku się zmniejszy, nie zwiększy; tak samo zgromadzony w ten sposób majątek może być zmarnotrawiony na cztery sposoby: przez bycie kobieciarzem, przez upodobanie w mocnych trunkach, nałóg hazardu i przez złych przyjaciół, złe towarzystwo, złe koleżeństwo.

Tygrysia Stopo, zgromadzony w ten sposób majątek może być zaoszczędzony na cztery sposoby: dzięki niebyciu kobieciarzem, brakowi upodobania w mocnych trunkach, brakowi nałogu hazardu i dzięki doskonałym przyjaciołom, doskonałemu towarzystwu, doskonałemu koleżeństwu. Tak jak, Tygrysia Stopo, istniałby wielki zbiornik z czterema wpustami i czterema wypustami. Pewien człowiek otwierałby wpusty i zamykał wypusty, a niebo dostarczałoby odpowiedniej ilości opadów. W ten sposób, Tygrysia Stopo, można się spodziewać, że ilość wody w wielkim zbiorniku się zwiększy, nie zmniejszy; tak samo zgromadzony w ten sposób majątek może być zaoszczędzony na cztery sposoby: dzięki niebyciu kobieciarzem, brakowi upodobania w mocnych trunkach, brakowi nałogu hazardu i dzięki doskonałym przyjaciołom, doskonałemu towarzystwu, doskonałemu koleżeństwu.

Oto są, Tygrysia Stopo, cztery właściwości, które wiodą synów gospodarzy do powodzenia i szczęścia w doczesności.

Tygrysia Stopo, są cztery właściwości, które wiodą synów gospodarzy do powodzenia i szczęścia w przyszłych stanach. Które to cztery? Spełnienie w wierze, w moralności, w szczodrości, w mądrości.

Czym jest, Tygrysia Stopo, spełnienie w wierze? Jest tak wtedy, gdy syn gospodarza ma wiarę, wierzy w Przebudzenie Tathāgaty: »Taki jest On, Błogosławiony, (…), nauczyciel dev i ludzi, przebudzony, błogosławiony«. To się nazywa, Tygrysia Stopo, spełnienie w wierze.

Czym jest, Tygrysia Stopo, spełnienie w moralności? Jest tak wtedy, gdy syn gospodarza powstrzymuje się od zabijania żywych istot, (…), powstrzymuje się od spożywania destylowanych i sfermentowanych trunków, które są przyczyną braku dbałości. To się nazywa, Tygrysia Stopo, spełnienie w moralności.

Czym jest, Tygrysia Stopo, spełnienie w szczodrości? Jest tak wtedy, gdy syn gospodarza, przebywa w domu z sercem pozbawionym splamienia skąpstwem, obficie szczodry, lekką ręką rozdający z radością, obdarowujący jałmużną, uradowany z dawania i dzielenia się. To się nazywa, Tygrysia Stopo, spełnienie w szczodrości.

Czym jest, Tygrysia Stopo, spełnienie w mądrości? Jest tak wtedy, gdy syn gospodarza jest mądry, obdarzony szlachetną mądrością przenikającą przez to, co powstaje i idzie na zatracenie, co jest właściwie prowadzące do zniszczenia krzywdy. To się nazywa, Tygrysia Stopo, spełnienie w mądrości.

Oto są, Tygrysia Stopo, cztery właściwości, które wiodą synów gospodarzy do powodzenia i szczęścia w przyszłych stanach.

Wzrasta w przedsięwzięciach,
dbały w odpowiedzialnościach,
zapewnia sobie wyważony sposób życia,
potrafi dobytku przypilnować.

W wierze i moralności spełniony,
jest przystępny, nie ma w sobie zgryzoty,
Nieustannie oczyszcza ścieżkę,
która ku dobrym stanom w przyszłym świecie prowadzi.

Tych osiem właściwości
dla kogoś pełnego wiary, chcącego domowego życia,
zostało oznajmionych przez Prawdę Nazywającego,
wiodących do szczęścia w obu stanach,

»Pomyślność w doczesności,
szczęśliwość w przyszłych stanach,
w taki sposób ten, kto dom utrzymuje,
szczodrość i zasługi powiększa«.

Czwarta.