Ānaṇya sutta: Mowa o niezadłużonym

W tym czasie gospodarz Anāthapiṇḍika przybył do Błogosławionego. Przybliżywszy się do Błogosławionego, złożył z wielkim szacunkiem ukłon, a następnie usiadł z boku. Siedząc obok, Błogosławiony rzekł do gospodarza Anāthapiṇḍiki:

„Gospodarzu, są cztery rodzaje szczęścia, które może zrealizować świecka osoba, ciesząca się zmysłowymi przyjemnościami, w zależności od czasu i od okoliczności. Które to cztery? Szczęście z posiadania, szczęście z bogactwa, szczęście z niezadłużenia, szczęście z nienaganności.

Które to, gospodarzu, szczęście z posiadania? Jest tak wtedy, gospodarzu, gdy syn gospodarza posiada prawowity i osiągnięty w uczciwy sposób majątek, który siłą swych rąk, w pocie czoła zgromadził, uzyskał i ustanowił wysiłkiem. Myśląc: »posiadam prawowity i osiągnięty w uczciwy sposób majątek, który siłą swych rąk, w pocie czoła zgromadziłem, uzyskałem i ustanowiłem wysiłkiem«, osiąga szczęście, osiąga błogość. Tym nazywa się, gospodarzu, szczęście z posiadania.

Które to, gospodarzu, szczęście z bogactwa? Jest tak wtedy, gospodarzu, gdy syn gospodarza posiada prawowite i osiągnięte w uczciwy sposób bogactwo, które siłą swych rąk, w pocie czoła zgromadził, uzyskał i ustanowił wysiłkiem, oraz używa go i czyni zasługi. Myśląc: »posiadam prawowite i osiągnięte w uczciwy sposób bogactwo, które siłą swych rąk, w pocie czoła zgromadziłem, uzyskałem i ustanowiłem wysiłkiem, oraz używam go i czynię zasługi«, osiąga szczęście, osiąga błogość. Tym nazywa się, gospodarzu, szczęście z bogactwa.

Które to, gospodarzu, szczęście z niezadłużenia? Jest tak wtedy, gospodarzu, gdy syn gospodarza nie ma u nikogo długu czy to małego, czy to dużego. Myśląc: »nie mam u nikogo długu czy to małego, czy to dużego«, osiąga szczęście, osiąga błogość. Tym nazywa się, gospodarzu, szczęście z niezadłużenia.

Które to, gospodarzu, szczęście z nienaganności? Zdarza się, gospodarzu, że uczeń Szlachetnych odznacza się nienagannymi czynami, słowami, myślami. Myśląc: »Odznaczam się nienagannymi czynami, słowami, myślami«, osiąga szczęście, osiąga błogość. Tym nazywa się, gospodarzu, szczęście z nienaganności.

Tym są, gospodarzu, cztery rodzaje szczęścia, które może zrealizować świecka osoba, ciesząca się zmysłowymi przyjemnościami, w zależności od czasu i od okoliczności.

Kto zna szczęście z niezadłużenia,
Jak też szczęście z posiadania ma,
Używa śmiertelnik szczęścia z bogacenia,
ten w mądrość dostąpi wejrzenia.

Rozumie i miarę wglądu posiada,
obu dobrobytów uczony badacz,
Jedna to szczęście z postawy nienagannej,
reszta niewarta jednej szesnastej.

Druga.