Loka sutta: Mowa o świecie

Niedaleko miasta Sāvatthi.

„Mnisi, przedstawię wam powstawanie i zakończenie świata. Słuchajcie z należytą uwagą tego, co powiem”.

„Tak będzie, Bhante”, mnisi ci posłyszeli Błogosławionego. Oto co Błogosławiony powiedział:

„Co jest, mnisi, powstawaniem świata? W zależności od oka i form powstaje świadomość wzrokowa. Zbieżność tych trzech jest zetknięciem. Zależne od zetknięcia – odczucie, zależne od odczucia – pragnienie, zależne od pragnienia – lgnięcie, zależne od lgnięcia – stawanie się, zależne od stawania się – nowe życie, zależne od nowego życia pojawiają się starość, śmierć, żal, lament, krzywda, smutek i rozpacz. Tym jest, mnisi, powstawanie świata.

W zależności od ucha i dźwięku (…). W zależności od nosa i zapachu (…). W zależności od języka i smaku (…). W zależności od ciała i dotyku (…). W zależności od umysłu i myśli powstaje świadomość umysłowa. Zbieżność tych trzech jest zetknięciem. Zależne od zetknięcia – odczucie, (…), zależne od nowego życia pojawiają się starość, śmierć, żal, lament, krzywda, smutek i rozpacz. Tym jest, mnisi, powstawanie świata.

„Co jest, mnisi, zakończeniem świata? W zależności od oka i form powstaje świadomość wzrokowa. Zbieżność tych trzech jest zetknięciem. Zależne od zetknięcia – odczucie, zależne od odczucia – pragnienie, Wraz z całkowitym wyczerpaniem i ustaniem pragnienia, lgnięcie ustaje, z ustaniem lgnięcia stawanie się ustaje, (…), W ten sposób ustają wszystkie te pokłady cierpienia. Tym jest, mnisi, zakończenie świata.

W zależności od ucha i dźwięku (…). W zależności od nosa i zapachu (…). W zależności od języka i smaku (…). W zależności od ciała i dotyku (…). W zależności od umysłu i myśli powstaje świadomość umysłowa. Zbieżność tych trzech jest zetknięciem. Zależne od zetknięcia – odczucie, zależne od odczucia – pragnienie. Wraz z całkowitym wyczerpaniem i ustaniem pragnienia, lgnięcie ustaje, z ustaniem lgnięcia stawanie się ustaje, (…). W ten sposób ustają wszystkie te pokłady cierpienia. Tym jest, mnisi, zakończenie świata”.

Czwarta.