Ουποσάθα

Η πρακτική την ημέρα της Ουποσάθα: οι οκτώ κανόνες

Οι οκτώ κανόνες αποχής που αναλαμβάνουν οι λαϊκοί ασκούμενοι για την ημέρα της Ουποσάθα, από τη μια αυγή ως την άλλη. Αναλαμβάνονται ελεύθερα και μόνο για μία ημέρα — για να ζηθεί με περισσότερη προσοχή, και για να συνεχίσει κανείς το επόμενο πρωί με λίγη περισσότερη διαύγεια και ελαφρότητα.

Τι είναι αυτοί οι κανόνες

Οι οκτώ κανόνες είναι μια άσκηση μιας ημέρας που οι λαϊκοί αναλαμβάνουν οι ίδιοι. Κανείς δεν τους επιβάλλει: ο άνθρωπος τους παίρνει για μία Ουποσάθα, και ως το επόμενο πρωί έχουν τελειώσει.

Είναι οι ίδιοι πέντε κανόνες με τους οποίους ζει ήδη ένας λαϊκός, με τον τρίτο αυστηρότερο — όχι «χωρίς παρεκτροπές» αλλά πλήρης αποχή — και άλλους τρεις προστιθέμενους: χωρίς φαγητό μετά το μεσημέρι, χωρίς διασκέδαση και στολισμό, και απλός τόπος ύπνου.

Οι οκτώ κανόνες

  1. Να μην αφαιρείς τη ζωή έμβιων όντων

    Αποχή από τον σκόπιμο φόνο — και αυτή την ημέρα ιδιαίτερη προσοχή στη ζωή γύρω σου, συνάντηση των έμβιων όντων με συμπόνια.

  2. Να μην παίρνεις ό,τι δεν σου δόθηκε

    Να μην οικειοποιείσαι ό,τι ανήκει σε άλλον, και να αρκείσαι σε ό,τι δίνεται ελεύθερα.

  3. Αποχή από τη σεξουαλική δραστηριότητα

    Αυτή την ημέρα καμία σεξουαλική δραστηριότητα: η προσοχή μετακινείται από την αισθησιακή ηδονή προς την εσωτερική συγκέντρωση.

  4. Αποχή από το ψέμα και λόγος αληθινός

    Και όσο μπορείς, αποχή και από τον λόγο που πληγώνει και από την άσκοπη φλυαρία.

  5. Να μην παίρνεις αλκοόλ ούτε άλλες μέθες

    Οτιδήποτε θαμπώνει τη διαύγεια του νου και γίνεται έδαφος για την αμέλεια.

  6. Να μην τρως μετά το μεσημέρι

    Το τελευταίο γεύμα πριν από το μεσημέρι· έπειτα μόνο ποτό ως το πρωί. Αν η υγεία σου δεν το επιτρέπει, δεν χρειάζεται να βλάψεις τον εαυτό σου για χάρη ενός κανόνα.

  7. Αποχή από τη διασκέδαση και τον στολισμό

    Χορός, τραγούδι, μουσική και θεάματα — και όλα όσα χρησιμεύουν στον σκόπιμο στολισμό του εαυτού: καλλυντικά, αρώματα, κοσμήματα.

  8. Να μη χρησιμοποιείς ψηλά και πολυτελή κρεβάτια

    Ένας απλός τόπος ύπνου. Το ζητούμενο δεν είναι να ταλαιπωρήσεις τον εαυτό σου, αλλά να κάνεις χωρίς το περιττό αυτή τη μία ημέρα.

Πότε αρχίζει και πότε τελειώνει

Οι κανόνες αναλαμβάνονται για μια ημέρα και μια νύχτα — συνήθως από το πρωί της Ουποσάθα ως την αυγή της επομένης. Η ακριβής σειρά διαφέρει από κοινότητα σε κοινότητα· αν ασκείστε με κάποια, κρατήστε τη δική της σειρά. Την ίδια την ημερομηνία την ορίζει η στιγμή που αλλάζει η φάση της Σελήνης, εκείνη που δείχνει το ημερολόγιο — όχι η ώρα που αρχίζει η πρακτική.

Πώς περνά μια ημέρα Ουποσάθα

Οι κανόνες αναλαμβάνονται ελεύθερα — μόλις όμως αναληφθούν, ισχύουν για την ημέρα. Τίποτε από τα παρακάτω δεν είναι κανόνας: είναι απλώς τρόποι να περάσει η ημέρα πιο ήσυχα και πιο προσεκτικά, και παίρνετε ό,τι σας ταιριάζει.

  • Το βράδυ πριν

    Τελειώστε ό,τι πρέπει να τελειώσει, ετοιμάστε απλό φαγητό και σκεφτείτε με τι θέλετε να γεμίσετε την ημέρα.

  • Το πρωί

    Πείτε στον εαυτό σας τι αναλαμβάνετε σήμερα. Μια απλή πρόθεση αρκεί.

  • Μέσα στην ημέρα

    Αφήστε περισσότερο χώρο στην ησυχία: διαλογισμός, ανάγνωση σουττών, περπάτημα, δουλειά χωρίς βιασύνη.

  • Το φαγητό

    Σχεδιάστε τα γεύματα από πριν, ιδίως αν ο κανόνας της αποχής μετά το μεσημέρι σας είναι καινούριος.

  • Χωρίς να στοχεύετε στην τελειότητα

    Αν κάτι δεν πέτυχε, αυτό δεν είναι λόγος να εγκαταλείψετε ολόκληρη την ημέρα.

  • Το βράδυ

    Σταθείτε λίγα λεπτά και δείτε τι άλλαξε στον νου μέσα στην ημέρα.

Τι μπορεί να δώσει αυτή η ημέρα

  • Προσοχή

    Μια ημέρα με λιγότερα από τα συνηθισμένα ερεθίσματα κάνει ευκολότερο να δεις τις πράξεις, τον λόγο και την κατάσταση του νου σου.

  • Ήθος

    Οι κανόνες είναι μια ευκαιρία να βαθύνει, για μία ημέρα, η καθημερινή άσκηση της καλής συμπεριφοράς.

  • Μέτρο

    Το να κάνεις χωρίς τις συνηθισμένες απολαύσεις αφήνει χώρο στην απλότητα και στη γαλήνη.

  • Άσκηση της Ντάρμα

    Η ημέρα μπορεί να δοθεί στον διαλογισμό, στην ανάγνωση σουττών, στον στοχασμό.

  • Ό,τι συνεχίζεται

    Η Ουποσάθα τελειώνει, αλλά η προσοχή που μαζεύτηκε μέσα της μπορεί να κρατηθεί παραπέρα.

Στις σούττες

Ο Βούδας εκθέτει αναλυτικά αυτή την ημέρα στις ακόλουθες σούττες:

Σανκχιττουποσάθα σούττα (ΑΝ 8.41) →

Βιτθατουποσάθα σούττα (ΑΝ 8.42) →

Ουποσάθα σούττα (ΑΝ 3.70) →

Αν ακούτε για την Ουποσάθα πρώτη φορά — τι είδους ημέρα είναι, από πού ήρθε και γιατί τηρείται.

Τι είναι η Ουποσάθα →

Είθε όλα τα όντα να είναι ευτυχισμένα