Практыка ў дзень Упасатхі: восем зарокаў
Восем правілаў самаабмежавання, якія свецкія бяруць на дзень Упасатхі — ад досвітку да наступнага досвітку. Іх бяруць добраахвотна і толькі на адзін дзень: каб пражыць яго ўважлівей, а зранку рушыць далей, несучы з сабой больш яснасці і лёгкасці.
Што гэта за зарокі
Восем зарокаў — аднадзённая практыка самаабмежавання для міран. Іх не прызначаюць і не выдаюць: чалавек бярэ іх сам, на адну Упасатху, і назаўтра яны заканчваюцца.
Гэта тыя самыя пяць правілаў маральных паводзін, якімі міранін жыве звычайна, толькі трэцяе робіцца стражэйшым — не «без благіх паводзін», а поўная ўстрыманасць, — і да іх дадаюцца яшчэ тры: не есці пасля поўдня, абысціся без забаў і ўпрыгожанняў і спаць на простым месцы.
Восем зарокаў
Не пазбаўляць жыцця жывых істот
Устрымлівацца ад наўмыснага забойства — і ў гэты дзень быць асабліва ўважлівым да жыцця вакол, сустракаючы жывых істот са спачуваннем.
Не браць таго, што не дадзена
Не прысвойваць чужое і задавольвацца тым, што дадзена добраахвотна.
Устрымлівацца ад сексуальнай актыўнасці
На гэты дзень — адмова ад любой сексуальнай актыўнасці: увага сыходзіць ад пачуццёвых задавальненняў да ўнутранай сабранасці.
Устрымлівацца ад хлусні і гаварыць праўдзіва
А па магчымасці — і ад мовы, якая раніць, і ад пустой балбатні.
Не ўжываць алкаголь і іншыя дурманныя рэчывы
Усё, што прытупляе яснасць розуму і робіцца нагодай для нядбайнасці.
Не есці пасля поўдня
Апошні прыём ежы — да поўдня, далей да раніцы толькі піццё. Калі здароўе не дазваляе, шкодзіць сабе дзеля правіла не трэба.
Устрымлівацца ад забаў і ўпрыгожанняў
Танцы, спевы, музыка і відовішчы — і ўсё, чым сябе наўмысна ўпрыгожваюць: касметыка, пахошчы, упрыгожанні.
Не карыстацца высокім і раскошным ложкам
Простае месца для сну. Сэнс не ў тым, каб зрабіць сабе нязручна, а ў тым, каб на гэты дзень абысціся без залішкаў.
Калі пачынаецца і калі заканчваецца
Зарокі бяруць на дзень і ноч — звычайна з раніцы Упасатхі і да світання наступнага дня. Дакладны парадак у розных суполках свой: калі ты практыкуеш са суполкай, трымайся яе парадку. Момант змены фазы Месяца, той самы, што паказаны ў календары, задае саму дату, а не гадзіну, з якой пачынаецца практыка.
Як правесці дзень Упасатхі
Зарокі бяруць добраахвотна — але, узяўшы, у гэты дзень іх трымаюць. Усё, што ніжэй, зарокамі не з’яўляецца: гэта проста спосабы правесці дзень спакайней і ўважлівей, і тут можна браць тое, што падыходзіць.
Напярэдадні
Скончы справы, прыгатуй простую ежу і падумай, чым хочаш напоўніць гэты дзень.
Раніцай
Скажы сабе, што бярэш на сёння. Простага намеру дастаткова.
Удзень
Пакінь больш месца цішыні: медытацыя, чытанне сут, прагулка, някваплівыя справы.
Ежа
Прадумай харчаванне загадзя — асабліва калі правіла пра ежу пасля поўдня для цябе ўпершыню.
Без імкнення да ідэалу
Калі нешта не атрымалася, гэта не падстава кідаць увесь дзень.
Увечары
Спыніся на некалькі хвілін і паглядзі, што за дзень змянілася ў розуме.
Што можа даць гэты дзень
Уважлівасць
Дзень з меншай колькасцю звыклых раздражняльнікаў дапамагае ясней убачыць свае ўчынкі, мову і стан розуму.
Маральнасць
Зарокі — магчымасць на адзін дзень свядома паглыбіць звычайную практыку маральных паводзін.
Умеранасць
Адмова ад звыклых задавальненняў вызваляе месца для прастаты і спакою.
Практыка Дхаммы
Дзень можна аддаць медытацыі, чытанню сут і роздуму.
Што застаецца потым
Упасатха заканчваецца, але ўважлівасць, якую ўдалося сабраць за дзень, можна панесці далей.
У сутах
Буда падрабязна апісвае гэты дзень у наступных сутах:
Санкхітупасатха сута (АН 8.41) →
Калі ты ўпершыню чуеш пра Упасатху — што гэта за дзень, адкуль ён узяўся і чаму яго трымаюць.
Няхай усе істоты будуць шчаслівыя