Praktyka w dzień Uposatha: osiem wskazań
Osiem zasad powściągliwości, które świeccy przyjmują na dzień Uposatha — od świtu do następnego świtu. Bierze się je dobrowolnie i tylko na jeden dzień: by przeżyć go uważniej, a nazajutrz ruszyć dalej z odrobiną większej jasności i lekkości.
Czym są te wskazania
Osiem wskazań to jednodniowa praktyka, którą świeccy biorą na siebie sami. Nikt ich nie nakłada: przyjmuje się je na jedną Uposathę, a następnego ranka się kończą.
To te same pięć zasad, którymi świecki żyje na co dzień, tyle że trzecia staje się surowsza — nie «bez niewłaściwego prowadzenia się», lecz pełna wstrzemięźliwość — i dochodzą jeszcze trzy: nie jeść po południu, obejść się bez rozrywek i ozdób oraz spać na prostym posłaniu.
Osiem wskazań
Nie odbierać życia istotom żywym
Powstrzymać się od umyślnego zabijania — i tego dnia być szczególnie uważnym na życie wokół, spotykając istoty ze współczuciem.
Nie brać tego, co nie zostało dane
Nie przywłaszczać sobie cudzego i zadowalać się tym, co dane dobrowolnie.
Powstrzymać się od aktywności seksualnej
Na ten dzień — żadnej aktywności seksualnej: uwaga odchodzi od przyjemności zmysłowych ku wewnętrznemu skupieniu.
Powstrzymać się od kłamstwa i mówić prawdziwie
A w miarę możliwości także od mowy, która rani, i od pustej gadaniny.
Nie pić alkoholu ani innych środków odurzających
Wszystkiego, co przytępia jasność umysłu i staje się powodem niedbałości.
Nie jeść po południu
Ostatni posiłek przed południem, potem do rana tylko napoje. Jeśli zdrowie na to nie pozwala, nie trzeba sobie szkodzić dla zasady.
Powstrzymać się od rozrywek i ozdób
Taniec, śpiew, muzyka i widowiska — i wszystko, czym się umyślnie zdobi: kosmetyki, wonności, biżuteria.
Nie używać wysokich i wystawnych posłań
Proste miejsce do spania. Nie chodzi o to, by zrobić sobie niewygodnie, lecz by tego jednego dnia obejść się bez zbytku.
Kiedy się zaczyna i kiedy kończy
Wskazania przyjmuje się na dzień i noc — zwykle od rana Uposathy do świtu następnego dnia. Dokładny porządek bywa różny w różnych wspólnotach; jeśli praktykujesz ze wspólnotą, trzymaj się jej porządku. Moment zmiany fazy Księżyca, ten pokazany w kalendarzu, wyznacza samą datę, a nie godzinę, od której zaczyna się praktyka.
Jak przeżyć dzień Uposatha
Wskazania przyjmuje się dobrowolnie — ale przyjęte, obowiązują na ten dzień. Nic z tego, co niżej, wskazaniem nie jest: to po prostu sposoby na spokojniejszy i uważniejszy dzień, i bierze się z nich to, co pasuje.
Poprzedniego wieczoru
Zamknij, co trzeba zamknąć, przygotuj proste jedzenie i pomyśl, czym chcesz wypełnić ten dzień.
Rano
Powiedz sobie, co bierzesz na dziś. Wystarczy prosty zamiar.
W ciągu dnia
Zostaw więcej miejsca ciszy: medytacja, czytanie sutt, spacer, spokojne zajęcia.
Jedzenie
Pomyśl o posiłkach z wyprzedzeniem — zwłaszcza jeśli zasada o jedzeniu po południu jest dla ciebie nowa.
Bez dążenia do ideału
Jeśli coś się nie udało, to nie powód, żeby porzucić cały dzień.
Wieczorem
Zatrzymaj się na kilka minut i zobacz, co przez ten dzień zmieniło się w umyśle.
Co ten dzień może dać
Uważność
Dzień z mniejszą liczbą zwykłych bodźców pozwala wyraźniej zobaczyć własne czyny, mowę i stan umysłu.
Etyka
Wskazania to okazja, by na jeden dzień świadomie pogłębić zwykłą praktykę dobrego postępowania.
Umiar
Obejście się bez zwykłych przyjemności zostawia miejsce na prostotę i spokój.
Praktyka Dhammy
Dzień można oddać medytacji, czytaniu sutt, namysłowi.
Co zostaje potem
Uposatha się kończy, ale uważność zebraną w ciągu tego dnia można ponieść dalej.
W suttach
Budda szczegółowo opisuje ten dzień w następujących suttach:
Sankhittuposatha Sutta (AN 8.41) →
Jeśli słyszysz o Uposatha po raz pierwszy — co to za dzień, skąd się wziął i dlaczego się go zachowuje.
Niech wszystkie istoty będą szczęśliwe